Đi tù tại Úc – sinh hoạt trong tù “Hệ thống nhà tù ở Úc rất tốt. Không có ai bị bỏ đói hay bị đánh đập hoặc bị hành hạ.”
Array
Melbourne Assessment Prison, môt trong các nhà tù tại tiểu bang Victoria (Lưu Ngọc Huy) “Hệ thống nhà tù ở Úc rất nhân đạo”• Người Việt tại Victoria chỉ chiếm hơn 1,3% tổng số dân toàn tiểu bang thế nhưng tù nhân nam người Việt chiếm tới 4,7% tổng số tù nam và tù nữ người Việt chiếm tới 9,7% tổng số tù nữ. Nhân đạo“Hệ thống nhà tù ở Úc rất nhân đạo và các quyền làm người căn bản của tù nhân đều được tôn trọng”. Đó là phát biểu của anh Lưu Ngọc Huy, nhân viên Hội Phụ nữ Việt Úc (AVWA-Australian Vietnamese Women’s Association) đặc trách chương trình Hỗ trợ Tù, trong đó một trong những nhiệm vụ là đi thăm các trại tù ở tiểu bang Victoria. Anh Huy đã từng là Nhân viên Liên lạc Văn hoá cho Trung tâm Cải huấn Thanh thiếu niên Malmsbury và đã từng phụ trách công tác hỗ trợ thanh thiếu niên cho AVWA. Để thực hiện công tác, anh Huy vẫn thường xuyên đi thăm theo định kỳ tù nhân người Việt đang thụ án ở nhiều trại tù khác nhau, từ Melbourne Assessement prison (hàng tuần), cho tới Metropolitan Remand Centre (hai tuần/lần) và nhà tù Port Phillips (một lần trong tháng). Về phương diện này, có thể nói anh Huy là một trong những người có tầm hiểu biết sâu rộng về hệ thống nhà tù ở tiểu bang Victoria nói riêng và ở Úc nói chung cũng như nhiều vấn đề liên quan. Trong cuộc phỏng vấn dành cho Ban Tiếng Việt Đài Úc Châu, anh cho biết hệ thống nhà tù ở Úc rất tốt. Không có ai bị bỏ đói, bị đánh đập hoặc bị hành hạ. Anh còn cho hay một trong những khác biệt chính tại các nhà giam ở Úc và ở Việt Nam là tại Úc, người ta chỉ ‘thăm viếng’ chứ không ‘thăm nuôi’. Từ giữa năm 2007 tới nửa đầu năm 2008, trong số hơn 200 người Việt hiện ở tù tại tiểu bang Victoria, có 188 phạm nhân nam và 23 phạm nhân nữ. Anh Huy cho hay tỷ lệ người Việt tại Victoria chỉ chiếm hơn 1,3% tổng số dân toàn tiểu bang thế nhưng, với hơn 200 tù nhân Việt vừa nêu, người Việt lại chiếm 4,7% tổng số nam tù nhân và tới 9,7% tổng số nữ tù nhân. Hiện tại, số phạm nhân nữ người Việt tăng lên gấp đôi so với con số hằng năm. Tại sao đi tù?Tại sao những người này vướng vòng lao lý? Anh Lưu Ngọc Huy cho hay một trong những lý do là vì họ muốn “kiếm tiền cho lẹ” và trình độ hiểu biết luật pháp của Úc của những người này còn thấp. Đại đa số người Việt đi tù ở Úc thường vì vướng vào những tội liên quan tới ma túy: từ vận chuyển, tàng trữ cho tới buôn bán ma túy hoặc trồng cần sa. Anh cho hay một số người vì nghiện ngập nên đi bán lẻ rồi bị bắt. Với những người này án tù của họ ngắn, thường từ 2 tới 6 tháng. Nếu tàng trữ, vận chuyển, trồng cần sa thì có thể bị phạt tù từ 2 tới 10 năm. Tại các nhà tù ở tiểu bang Victoria, hầu hết người Việt thi hành án từ một tháng tới năm năm, trong đó số người thụ án từ 6 tới 12 tháng là đông nhất. Trong một số trường hợp (cực kỳ ít) phạm tội giết người thì bị xử phạt tù từ 15 tới 22 năm. Anh Huy cho hay, “có người cho rằng ở tù tại Úc cũng giống như ở resort (khu nghỉ mát cao cấp). Nhận định này thực ra không đúng nhưng cũng không hoàn toàn sai, nếu nhìn ở một khía cạnh nào đó”.
Đi tù tại Úc - rủi may Tù nhân người Việt trong các nhà tù tại Úc chịu đau khổ nhiều “gấp hai gấp ba lần người bình thường khác” vì vấn đề văn hóa.
Array
Beechworth Prison ở tiểu bang Victoria, nơi giam giữ tù nhân, trong đó có một số người Việt (Lưu Ngọc Huy) Anh Lưu Ngọc Huy:• “Ở tù đâu có gì để vui đâu. Chỉ có chuyện từ bình thường cho đến chuyện buồn thôi”. Trong rủi có may!“Nhiều trường hợp rất là thương tâm: cha mẹ phải gánh (đi tù thay) cho con cái hoặc là vợ phải gánh cho chồng. Đau thương lắm”. Lời phát biểu gần như lời tâm sự vừa nêu của anh Lưu Ngọc Huy, nhân viên Hội Phụ nữ Việt-Úc (AVWA-Australian Vietnamese Women’s Association) đặc trách chương trình liên lạc văn hóa với các trại tù ở tiểu bang Victoria, có lẽ khiến nhiều người mủi lòng khi anh nói về một số trường hợp khiến một số người đi tù ở Úc. Lý do khiến nhiều người sa vào vòng lao lý thì “nhiều lắm, kể hoài không hết”, thế nhưng trong khi với đa số người, ở tù là coi như đã sa vào bước đường cùng thì đối với một số tù nhân thì “chuyện ở tù là chuyện tốt cho họ”. Anh Huy giải thích: “Tại vì ở ngoài họ nghiện ngập, họ sống như một thây ma. Không biết ngày nào chết. Có ngày có ăn, có ngày có ở, có ngày không có gì hết. Lạnh lẽo, đói khát. Thế nhưng khi vào tù thì họ được cho ăn uống đàng hoàng, có mền đắp, có quần áo bận đàng hoàng. Phải nói dịp ở tù là dịp để họ bình phục”. Thế nhưng, nếu câu “nhất nhật tại tù thiên thu tại ngoại” (một ngày trong tù bằng nghìn năm ở ngoài) là đúng thì tù nhân người Việt trong các nhà tù tại Úc chịu đau khổ nhiều “gấp hai gấp ba lần người bình thường khác”. ‘Đau khổ’ không phải là bị đánh đập hay ngược đãi vì trong các nhà tù ở Úc “tuyệt đối không có vấn đề tù nhân bị nhân viên coi tù đánh đập, bỏ đói” mà tù nhân người Việt bị đau khổ hơn tù nhân “bình thường” vì vấn đề văn hóa, ẩm thực. Trong khi đa số tù nhân “bình thường” khác thoải mái xem tivi, sách báo, chuyện trò liên lạc với nhau bằng tiếng Anh, tiếng mẹ đẻ của họ thì tù người Việt cảm thấy cô đơn nhiều hơn vì không nhập được vào dòng chính. Lý do đơn giản là ti vi, sách báo cung cấp trong tù đều bằng tiếng Anh. Đã vậy, đồ ăn cũng đều là “đồ ăn Tây” hoặc nấu theo “kiểu Tây”. Thêm vào đó, “có người ở tù từ năm này qua năm khác, không thân nhân thăm viếng. Họ cảm thấy rất cô độc”. Vui buồn đời tùKhi nghe đề nghị kể “vài chuyện vui buồn” biết được trong lúc làm công tác liên lạc văn hóa với các trại tù ở tiểu bang Victoria, anh Huy cho hay: “Ở tù đâu có gì để vui đâu. Chỉ có chuyện từ bình thường cho đến chuyện buồn thôi”. Một trong những chuyện buồn là có những người đã hơn 70 tuổi vẫn còn đi tù về tội tàng trữ ma túy. Điều đau đớn là người này thực ra không phạm tội mà chịu “hy sinh nhận tội” như vậy để “gánh” thay cho con. Có cả những người vợ đã đứng ra nhận hết tội cho chồng vì nếu cả hai vợ chồng cùng đi tù thì con cái không có người chăm sóc. Về chuyện thăm tù ở Úc, “bất cứ ngày nào trong tuần, thân nhân cũng đều được phép thăm tù nhân. Tuy nhiên, chỉ được thăm trong giờ quy định, ví dụ từ 10 giờ sáng tới 3 giờ chiều mà thôi, sau đó thì không được thăm nữa.” Nói thì nói thế, tuy nhiên không phải nhà tù nào cũng gần nơi ở để người nhà vào thăm vì có những trại tù “phải đi tới mấy tiếng đồng hồ mới tới” và không phải ai cũng đều có phương tiện hoặc thời giờ để đi thăm vì còn vướng bận với bao công ăn chuyện làm hàng ngày. Trên cương vị hỗ trợ tù nhân người Việt trong các nhà tù ở tiểu bang Victoria, anh Huy biết khá nhiều cảnh đời khác nhau và nhiều vấn đề khác nhau, từ chuyện người từ Việt Nam qua Úc phạm pháp như vận chuyển ma túy, trồng cần sa, cho tới chuyện người Việt ở Úc về Việt Nam “làm bậy”. Anh cho hay những người bị bắt ở Úc “thì tuy xui xẻo nhưng dù sao cũng còn may mắn nhiều lắm”. Lý do là vì nếu bị bắt ở Úc về tội vận chuyển ma túy thì kẻ phạm pháp chỉ bị phạt tù vì ở Úc không có tội tử hình, còn có ngày ra chứ nếu bị bắt ở nước ngoài như Singapore hay Việt Nam thì họ sẽ bị “treo cổ hoặc xử bắn”. Những tháng ngày tù tội có thể có ích cho một số người nhưng đồng thời cũng là tháng ngày có thể hủy hoại tương lai của người tù. Vấn đề vươn lên hay cam phận ngã gục sau khi ra tù nằm ở chính người trong cuộc và phần nào đó vào thái độ cũng như cách nhìn của cộng đồng người Việt đang sống tại Úc.
|
